Terminologie
Om een uitgebreide uitleg te vinden over gebruikte termen, afkortingen en pricipes is hieronder een lijst opgesteld om dit nader te verklaren. Kies de beginletter van de term of het woord dat u zoekt.
Aarding
Het verbinden van een componenten aan de aarde (draad). Voorkomt dat bij een direct contact tussen lichaamsdelen en elektrische onderdelen er een gevaar ontstaat. Bij laagspanningsinstallaties wordt aarding toegepast om ongewenste lekspanningen af te voeren. Door de nulgeleider te verbinden met de aarde wordt een zuiver signaal en veilige verbinding tot stand gebracht.
ABS
Afkorting van AcrylonitrilButadieenStyreen, vormvast en slijtvast materiaal waarvan bijvoorbeeld kappen over voetschakelaars gemaakt zijn ABS heeft als eigenschappen dat het bestand is tegen industriële schoonmaakartikelen, ozon en UV-stralen.
AC
Afkorting voor het Engelse Alternating Current. De Nederlandse vertaling is wisselspanning waarbij de nul en spanningsgeleider een vaste ader hebben. Wordt ook vaak vermeldt als VAC.
Afdichtingsklasse
Mate van afdichting van componenten tegen binnendringen vaste delen, stof en vocht al dan niet onder druk aanwezig. De internationale IP waarden (Ingress Protection) geven de classificatie aan waaraan met kan achterhalen welke afsdichtingsklasse componenten bezitten. Afdichtingsklasse wordt ook wel beschermingsklasse genoemd.
AGV
Afkorting van Automated Guided Vehicle, een voertuid dat bestuurd wordt door een computer(systeem) in plaats van een persoon. Een andere benaming is een zelfrijdend voertuig.
Akoestische signaalgever
Een signaalgever zoals een zoemer of sirene welke door middel van geluidssignalen een waarschuwingssignaal afgeeft.
ATEX
Afkorting voor "ATmosphère EXplosible" en wordt als synoniem gebruikt voor de twee Europese richtlijnen op het gebied van explosieveiligheid; Atex richtlijn 94/9/EG (ook wel ATEX 95 genoemd) en Atex richtlijn 199/92/EG (ook wel Atex 137 genoemd). Voor Atex zonering
CE
Afkorting van Conformité Européenne, een product welke in overeenstemming met de gelden richtlijnen en normen is met gefabriceerd of samengesteld mag pas dan voorzien worden van een CE-markering
dB
Afkoring voor decibel, de eenheid voor de geluidssterkte. Er zijn meerdere manier om geluidssterkte te meten (de letter achter dB geeft de manier van geluidmeting aan) maar meestal word dB(A) gebruikt aangezien er een direct verband is met de menselijke waarneming. Bij akoestische signaalgevers als zoemers, sirenes en (lucht)hoorns zegt de dB waarde iets over de sterkte en reikwijdte van het signaal. Vaak wordt ook aangegeven hoeveel decibel bijvoorbeeld een zoemer afgeeft op 1 meter afstand.
DC
Afkorting voor het Engelse Direct Current. De Nederlandse vertaling is gelijkspanning waarbij de nul en spanningsgeleider geen vaste ader hebben aangezien ze continu wisselen. Wordt ook vaak vermeldt als VDC.
Detectiezone
Zone van een lichtscherm waar de Infrarood stralen verwerkt zijn waarmee gedetecteerd wordt. Vaak is het profiel van een lichtscherm langer dan de detectiezone vanwege de elektronica in de behuizing onder en/of boven de infrarood stralen. Engelse vertaling van detectiezone is ODZ (Object Detection Zone).
DIN-rail
DIN is een afkorting van Deutsches Institut für Normung en refereert aan de Duitse norm waarop deze rail gebaseerd is. Het is een gestandaardiseerde metalen rail waarop elektronische componenten als veiligheidsrelais, magneetschakelaars, rijgklemmen enzovoort gemonteerd worden.
Dioptrische Fresnel lens
Een dioptrische Fresnellens bestaat uit een in ringen of schillen opgedeelde lens waarbij twee brandpunten gecreëerd worden. Door het bundelen van licht ontstaat een sterker signaal dan bij een reguliere lens. De positie van het dioptrische segment ten opzichte van de inkijkhoek bepaalt uiteindelijke signaal.
DIP-switch
Kleine schakelaars waarmee instellingen veranderd kunnen worden in een (veiligheids) component. Met deze DIP-switches kunnen instellingen gewijzigd worden zonder tussenkomst van een laptop met software.
Dodemansschakelaar
Knop met veer welke drie standen kent, een nulstand wanneer de knop niet bediend wordt, een middenstand die ingedrukt gehouden moet worden om het contact te bedienen en een doordruk stand die gelijk is aan de nulstand. Bij gevaar laat men of de knop los of drukt men de knop door hetgeen beide resulteert in een stop. Om dichtbij de gevarenzone de machine in te kunnen stellen met uitgeschakelde beveiligingscomponenten mag een dodemansknop of dodemansschakelaar toegepast worden bij geminimaliseerde snelheid en in een handmatige cyclus. Wordt ook wel hold-to-run knop of enable knop genoemd.
Drukmat
Platte PVC mat waarin drukgevoelige contacten zijn verwerkt. Indien personen op de mat stappen zal dit gewicht gedetecteerd worden en signaleert het veiligheidsrelais dat de veiligheidsmat bediend is en worden de bewegende delen uitgeschakeld. De grootte van de drukmat bepaalt het aantal drukgevoelige sensoren zodat er geen blinde zones ontstaan. Dit zijn zones waar men kan staan zonder gedetecteerd te worden. Synoniemen voor drukmatten zijn: veiligheidsmatten, schakelmatten of noodstop matten.
Eindweerstand
Een eindweerstand wordt toegepast in met name veiligheidslijsten waarbij door het veiligheidsrelais een weerstandwaarde gemonitord wordt. De eindweerstand zorgt voor een standaard weerstand van 8,2 kOhm, indien een te grote afwijking van de weerstandwaarde geconstateerd wordt, dan zal het veiligheidsrelais haar veiligheidscontacten openen.
EPDM
Afkorting van EthyleenPropyleenDieenMonomeer, flexibel en slijtvast materiaal waarvan enkele typen veiligheidslijsten gemaakt zijn. EPDM heeft als eigenschappen dat het bestand is tegen zuren, industriële schoonmaakartikelen, ozon en UV-stralen. Minder goed bestand tegen oliën, vetten en brandstoffen, hiervoor is PVC geschikt.
EX Explosieveilig
Explosie gevaarlijke zones zijn delen van fabrieken en installaties waar producten bewerkt, verwerkt of opgeslagen worden waarbij open vuur of vonkvorming zou kunnen leiden tot een ontploffing. Veiligheidscomponenten en andere componenten gebruikt in deze explosie gevaarlijke zones moeten zodanig geconstrueerd en afgedicht zijn dat er geen vonkvorming kan ontstaan. De gebruikte componenten moeten worden voorzien van een markering waarop staat in welke explosiegevaarlijke zone deze gebruikt mag worden.
EX zone 0
Explosiegevoelige zone waarbij een explosief gasmengsel voortdurend of gedurende lange perioden aanwezig is. Ook wel Atex zone '0 G' genoemd waarbij G voor Gas staat.
EX zone 1
Explosiegevoelige zone waarbij kans de aanwezigheid van een explosief gasmengsel onder normaal bedrijf groot is. Ook wel Atex zone '1 G' genoemd waarbij G voor Gas staat.
EX zone 2
Explosiegevoelige zone waarbij kans op aanwezigheid van een explosief gasmengsel gering en slechts gedurende korte tijd is. Ook wel Atex zone '2 G' genoemd waarbij G voor Gas staat.
EX zone 20
Explosiegevoelige zone waarbij een explosiegevaarlijke stofwolk voortdurend of gedurende lange periode aanwezig is. Ook wel Atex zone ’20 D’ genoemd waarbij D staat voor Dust.
EX zone 21
Explosiegevoelige zone waarbij de kans op aanwezigheid van een explosiegevaarlijke stofwolk onder normaal bedrijf groot is . Ook wel Atex zone ’21 D’ genoemd waarbij D staat voor Dust.
EX zone 22
Explosiegevoelige zone waarbij de kans op aanwezigheid van een explosiegevaarlijke stofwolk gering en slechts gedurende korte tijd is. Ook wel Atex zone ’22 D’ genoemd waarbij D staat voor Dust.
Fail-safe
Opbouw van een elektrisch schema en/of veiligheidsbesturing in een veiligheidscomponent als een veiligheidsrelais of veiligheidsschakelaar op zodanige wijze dat alle veiligheidsfuncties twee kanaals (redundant) zijn uitgevoerd. Het falen van een kanaal wordt gesignaleerd door het systeem waarna een noodstop volgt. Doordat het defecte component de fout onthoudt kan het systeem niet gereset worden en komt het defect aan het licht. Doordat de kans op het falen van twee kanalen op hetzelfde moment miniem is, wordt deze opbouw fail-safe genoemd.
Filament lamp
Lamp met gloeidraad waarbij de gloeidraad vaak van Wolfraam is gemaakt. Door de opkomst van LED verlichting zullen lampen met een gloeidraad naar verloop van tijd overbodig raken.
Fotocel
Enkele straal van infrarood licht om producten te detecteren. Drie principes: uitgezonden infrarood licht wordt teruggekaatst door het product zodat de fotocel detecteert dat een product aanwezig is (taster type) ; uitgezonden infrarood licht wordt teruggekaatst door een reflector zodat bij het verbreken de fotocel detecteert dat een product aanwezig is (reflex type); uitgezonden infrarood licht wordt ontvangen door een ontvanger zodat bij het verbreken van de straal de fotocel detecteert dat een product aanwezig is (through beam type).
Gaaspaneel
Hekwerkpaneel met mazen gemaakt uit staal of RVS toegepast voor het afschermen van machines. Door de mazen ontstaat een gaaswerk, vaak aangeduid als gaaspaneel.
HACCP
Afkorting voor HazardAnalysis and Critical ControlPoints, is een veelgebruikte risico-inventarisatie methode in de voedselverwerkende sector. Bij deze methode ligt de focus op het minimaliseren van de kans op besmetting met onder andere bacteriën, schoonmaakmiddelen, smeermiddelen, corrosie en andere ongewenste stoffen en middelen. De Nederlandse vertaling is: Gevarenanalyse en kritische controlepunten.
Heavy Duty
Engelse term voor een product dat bestand is tegen zware inzet en of belasting, het betreft een robuuste uitvoering.
Inductieve lus
Een inductielus, ook wel detectielus of inductieve lus genoemd, is een kabel van koperdraad verzonken in de vloer waarmee met behulp van luscontroller een voertuig kan worden waargenomen. De aanwezigheid van het metaalhoudende voertuig op de lus verstoort het magnetisch circuit, waardoor bekend is dat het een voertuig betreft. Personen verstoren het magnetisch circuit, niet zodat in de elektronica bekend is dat het geen voertuig betreft.
Industriële alarmering
Signaalgevers waarbij door middel van geluidssignalen en of een lichtsignaal een waarschuwingssignaal afgegeven wordt voor een gevaar / alarm.
Infrarood licht
Lichtsoort, onzichtbaar en ongevaarlijk voor het menselijk oog. Wordt gebruikt in lichtschermen om een niet fysieke barriere te maken tussen zender en ontvanger.
IP waarde
Mate van afdichting van componenten tegen binnendringen vaste delen, stof en vocht al dan niet onder druk aanwezig. De internationale IP waarden (Ingress Protection) geven de classificatie aan waaraan met kan achterhalen welke afsdichtingsklasse componenten bezitten. IP waarde wordt ook wel beschermingsklasse en afdichtingsklasse genoemd.
Joule
Eenheid die de sterkte van een Xenon lichtbron aanduidt.
Laserscanner
Een laserscanner is een optisch apparaat waarbij de omgeving ‘gescand’wordt door meerdere infrarood lichtstralen. De laserscanner maakt een scan van de omgeving waarbij op objecten de stralen terugketsen, hierdoor identificeert de laserscanner het object qua afstand en grootte.
LED
LED’s (afkorting voor Light Emitting Diodes) zijn lichtbronnen zonder enige bewegende delen die ongevoelig zijn voor schokken en zeer weinig stroom verbruiken. Worden veelal toegepast in elektronisch componenten om de status aan te geven maar ook als optische signaalgever als een statuslamp en als flitslamp.
Maaswijdte
Afstand van de openingen in gaaspanelen bij machine afscherming door hekwerken. De maaswijdte bepaald onder andere de veiligheidsafstand tussen de positie van het hekwerk en de gevarenzone aangezien lichaamsdelen als vingers door het hekwerk gestoken kunnen worden.
OEM
Afkorting voor Original Equipment Manufacturer, in het Nederlands vertaald een fabrikant die diverse componenten samenstelt in bijvoorbeeld een machine die onder eigen naam op de markt gebracht wordt.
Optische signaalgever
Een signaalgever zoals een signaaltoren, zwaailamp of flitslamp welke door middel van lichtsignalen een waarschuwingssignaal afgeeft.
Piëzo
Piëzo-elektrisch effect is dat bepaalde materialen vervormen als er een elektrische spanning op wordt aangelegd. Deze vervorming zorgt voor een piepsignaal dat gebruikt wordt bij de zoemers en buzzers.
PLC
Afkorting van Programmable Logic Controller, een programmeerbare besturingseenheid waarin met besturingslogica processen en schakelingen softwarematig worden aangestuurd. Een veiligheids PLC is een programmeerbare besturingseenheid voor veiligheidscomponenten en is daardoor ook redundant uitgevoerd.
Poedercoating
Een verfproces waarbij negatief geladen verfpoeder op een positief geladen product via perslucht verstuift wordt. Hierdoor blijft het poeder aan het product plakken waarna het in een oven uitgehard wordt. Poedercoaten ook wel poederlakken genoemd geeft een egale harde en krasvaste laklaag.
PVC
Afkorting van PolyVinylCloride, stijf en slijtvast materiaal waarvan veiligheidsmatten en enkele typen veiligheidslijsten gemaakt zijn. PVC heeft als eigenschappen dat het bestand is tegen oliën, vetten en brandstoffen. Minder goed bestand tegen zuren, industriële schoonmaakartikelen, ozon en UV-stralen, hiervoor is EPDM geschikt.
R&D
Afkorting voor het Engelse Research & Development. Hiermee wordt een bedrijfsonderdeel bedoeld dat in het teken staat van productontwikkeling en productverbetering.
Redundantie
Opbouw van een elektrisch schema en/of veiligheidsbesturing in een veiligheidscomponent als een veiligheidsrelais of veiligheidsschakelaar op zodanige wijze dat alle veiligheidsfuncties twee kanaals (redundant) zijn uitgevoerd. Het falen van een kanaal wordt gesignaleerd door het systeem waarna een noodstop volgt. Doordat het defecte component de fout onthoudt kan het systeem niet gereset worden en komt het defect aan het licht. Doordat de kans op het falen van twee kanalen op hetzelfde moment miniem is, wordt deze opbouw fail-safe genoemd.
Reset
Het signaal om een veiligheidscomponent of besturingselement aan te geven om na een (nood) stop of spanningsonderbreking weer naar een actieve status te gaan. Bij de reset van een veiligheidscomponent dient de bediening van de reset overzicht te geven op de situatie (lees gevarenzone) zodat een machine of installatie niet gereset wordt indien er zich personen in de gevarenzone bevinden. Er bestaan twee manieren van reset. Bij een manuele reset dient een resetpuls gegeven te worden aan het component om weer actief te worden terwijl bij een automatische reset het component zelfstandig actief wordt. Vanzelfsprekend wordt het component bij een automatische reset pas weer actief indien de situatie veilig is.
RIE / RI&E
Afkorting van Risico Inventarisatie en Evaluatie. Het opstellen van een RIE is opgenomen in de Arbo-wet en heeft als doel dat de aanwezige gevaren van machines en installaties gesignaleerd worden en geminimaliseerd of geelimineerd worden door gebruik van beveiligingen zoals bijvoorbeeld lichtschermen, hekwerken, veiligheidsschakelaars. Na plaatsing van deze machinebeveiligingscomponenten volgt de evaluatie; in deze fase wordt opnieuw bekeken in hoeverre de gevaren geminimaliseerd of geelimineerd zijn en welke aanvullende beveiligingen of verdere verbeterpunten dienen uitgevoerd te worden.
RS485
RS-485 is een seriële interface voor telecommunicatie tussen apparaten zoals sensoren en PC's. De S485 seriële interface lijkt om de beter bekende RS-232 maar is minder gevoeligheid voor storingen en heeft moder hinder van grotere kabellengtes.
RVS
Afkorting voor RoestVastStaal en in de volksmond Roestvrijstaal genoemd. Een staalsoort dat ongevoelig is voor corrosie (roest) dat optreedt bij reguliere staalsoorten. RVS is leverbaar in gradaties waarbij het nummer achter het soort de edelheid aangeeft. RVS wordt veelal toegepast in de voedsel verwerkende industrie doordat de vorming van corrosie productvervuiling zou kunnen veroorzaken. Ook wel Inox of Edelstaal genoemd.
Schakelmat
Platte PVC mat waarin drukgevoelige contacten zijn verwerkt. Indien personen op de mat stappen zal dit gewicht gedetecteerd worden en signaleert het veiligheidsrelais dat de veiligheidsmat bediend is en worden de bewegende delen uitgeschakeld. De grootte van de drukmat bepaalt het aantal drukgevoelige sensoren zodat er geen blinde zones ontstaan. Dit zijn zones waar men kan staan zonder gedetecteerd te worden. Synoniemen voor schakelmatten zijn: veiligheidsmatten, drukmatten of noodstop matten.
SIL
Afkorting van Safety Integrity Level. Classificatie van de functionele veiligheid van veiligheidscomponenten en veiligheidscircuit vanuit de normen EN-IEC 62061 (machineveiligheid) en EN-IEC 61511 (procesveiligheid).
Sleutelschakelaar
Schakelaar waarbij een sleutel nodig is om een functie te bedienen. Door de sleutel in de gevarenzone mee te nemen, is het onmogelijk voor anderen om de installatie te starten.
Spanningsindicator
Indicator op een trekkoordschakelaar waarop te zien is of de spanning van het trekkoord juist is. Na verloop van tijd zal de spanning in een trekkoord afnemen door de natuurlijke rek, met de indicator kan de spanning weer tot een juiste waarde ingesteld worden.
Tailor-made
Engelse term voor een op maat gesneden oplossing, er wordt een klantspecifieke oplossing geboden.
TPE
Afkorting van Thermoplastisch Elastomeer, flexibel en slijtvast materiaal waarvan enkele typen veiligheidslijsten gemaakt zijn. TPE heeft als eigenschappen dat het bestand is tegen zuren, industriële schoonmaakartikelen, ozon en UV-stralen. Minder goed bestand tegen oliën, vetten en brandstoffen, hiervoor is PVC geschikt.
Traanplaat
Een traanplaat of tranenplaat is een plaat waarin druppelvormige uitstulpingen zijn gewalst, deze uitstulpingen zorgen voor een anti-slip loopoppervlak. Traanplaten worden veelal in aluminium uitgevoerd.
Veiligheidscategorie
Classificatie van veiligheidscomponenten conform de gelden de normen. Deze classificatie geeft aan welke eigenschappen componenten hebben gezien faalkans en foutdetectie. Veiligheidscategorie wordt ook wel veiligheidsklasse genoemd.
Veiligheidsmat
Platte PVC mat waarin drukgevoelige contacten zijn verwerkt. Indien personen op de mat stappen zal dit gewicht gedetecteerd worden en signaleert het veiligheidsrelais dat de veiligheidsmat bediend is en worden de bewegende delen uitgeschakeld. De grootte van de drukmat bepaalt het aantal drukgevoelige sensoren zodat er geen blinde zones ontstaan. Dit zijn zones waar men kan staan zonder gedetecteerd te worden. Synoniemen voor veiligheidsmatten zijn: drukmatten, schakelmatten of noodstop matten.
Veiligheidsschakelaar
Veiligheidsschakelaars zijn fail-safe schakelaars welke gebruik maken van enkele of dubbele gedwongen contacten. Door het gebruik van gedwongen contacten is dit een fail-safe schakelaar welke gebruikt mag worden als veiligheidscomponent.
Watt
Eenheid voor afgegeven en/of opgenomen verbruikt vermogen. Bij signaalgevers als filament lampen geeft het aantal afgegeven watts de sterkte van het signaal aan. Bij componenten waarbij het opgenomen vermogen wordt vermeldt; dient hiermee rekening gehouden te worden bij de keuzen voor een spanningsbron.
Xenon
Xenon is een edelgas en bij ontbranding van dit gas in een gesloten circuit komt een sterke flits vrij welke gebruikt wordt in optische signaalgevers als flitslampen.
© 2008, 2012 Inrato International | Disclaimer